मध्यपूर्वमा भूराजनीतिक तनाव दिनप्रतिदिन उत्कर्षमा पुगेको छ। अमेरिकी वायुसेनाले इरानका विभिन्न भागमा लगातार १२ औँ दिन पनि भीषण बमबारी जारी राखेको छ।

यसैबिच, यमनका हुथी विद्रोहीहरूले 'रेड सी' (लाल सागर) मा साउदी अरेबियाका दुई ठुला तेल ट्याङ्करहरूमाथि भीषण आक्रमण गरेको दाबी गरेका छन्। यिनै अशान्त घटनाक्रमका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा ह्वात्तै वृद्धि भएको छ।

अमेरिकी सेनाले दक्षिणी इरानका बुशहर, अहवाज, रामशिर, महशहर र सिरिकजस्ता प्रमुख सहरहरूलाई लक्षित गर्दै हवाई आक्रमण तीव्र पारेको छ। बुशहर आणविक ऊर्जा केन्द्र नजिकैको पावर सबस्टेशनमा भएको आक्रमणका कारण सो क्षेत्रमा केही घण्टा बिजुली आपूर्ति पूर्ण रूपमा ठप्प भएको थियो।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई कडा चेतावनी दिँदै होर्मुजको जलमार्गमा इरानी सेनाले कुनै पनि जहाजमाथि प्रहार गरेमा इरानका पुल र पावर प्लान्टजस्ता नागरिक पूर्वाधार ध्वस्त पारिदिने बताएका छन्। ट्रम्पको चेतावनीको प्रत्युत्तरमा इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले तेहरानको रक्षा नीति ‘आँखाको बदला आँखा’ भएको स्पष्ट पारेका छन्। इरानले आफूले तेल बेच्न नपाए खाडीका अन्य राष्ट्रहरूलाई पनि तेल आपूर्ति गर्न नदिने र अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूमा आक्रमण जारी राख्ने चेतावनी दिएको छ।

यमनका हुथी विद्रोहीहरूले साउदी अरेबियामाथि समुद्री प्रतिबन्धको घोषणा गर्दै ‘एन्सेलिया’ र ‘लैला’ नामक दुई साउदी तेल ट्याङ्करमाथि क्रुज मिसाइल, ब्यालिस्टिक मिसाइल र ड्रोन प्रयोग गरी आक्रमण गरेको दाबी गरेका छन्। यस आक्रमणले विश्वव्यापी इन्धन आपूर्तिको प्रमुख मार्ग 'बाब अल-मण्डब' जलमार्ग प्रभावित भएको छ।

यसको प्रत्यक्ष प्रभाव स्वरूप अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट क्रूड फ्युचर्सको मूल्य प्रति ब्यारेल २ प्रतिशतले बढेर ९६ अमेरिकी डलर पुगेको छ। त्यस्तै, डब्लूटीआई कच्चा तेलको मूल्य पनि बढेर ८८.२७ डलर प्रति ब्यारेल पुगेको छ।

तनाव बढ्दै जाँदा अमेरिकी संसद्ले इरानविरुद्धको कारबाहीलाई सघाउन १.१५ ट्रिलियन अमेरिकी डलरको विशाल सैन्य खर्चसहितको 'राष्ट्रिय रक्षा प्राधिकरण ऐन' पारित गरेको छ। यस विधेयकमा अमेरिकी र इजरायली सेनालाई एकीकृत गर्ने प्रावधानसमेत समेटिएको छ। यस्तै, अमेरिका र साउदी अरेबियाबिच एक ऐतिहासिक आणविक सहयोग सम्झौता पनि भएको छ, जसले रियादलाई नागरिक युरेनियम संवर्धन क्षमता विकास गर्न बाटो खोलेको छ।

सिआइए केन्द्रहरूमा हमला: रुसी सहयोगको आशङ्का
मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी गुप्तचर संस्था सिआइए (CIA) का गोप्य केन्द्रहरूमा भएका सटिक हमलाहरूमा रुसले इरानलाई सहयोग गरेको हुन सक्ने भन्दै अमेरिकी अधिकारीहरूले अनुसन्धान थालेका छन्।

गत मार्चमा साउदी अरेबियाको रियादस्थित अमेरिकी दूतावासभित्र रहेको सिआइए स्टेशन र इराकको पूर्वी क्षेत्रमा रहेका गोप्य केन्द्रहरूसहित दर्जनौँ स्थानमा आक्रमण भएको थियो। रियादस्थित आक्रमणमा प्रयोग गरिएको इरानी ‘शाहिद’ ड्रोनलाई बढी सटिक बनाउन रुसले ‘कमेटा-एम’ नामक उन्नत नेभिगेसन प्रणाली र लक्षित सूचना (Targeting intelligence) उपलब्ध गराएको फेला परेको छ।

पूर्व सिआइए स्टेशन प्रमुख डेनियल होफम्यानका अनुसार अमेरिकाको प्रभाव घटाउने साझा उद्देश्य रहेकाले मस्को र तेहरानबिच यस्तो रणनीतिक सहकार्य हुनु अस्वाभाविक होइन। यद्यपि, ह्वाइट हाउस र सिआइएले भने यसबारे आधिकारिक टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका छन्।

एजेन्सीको सहयोगमा