पश्चिमी कोलम्बियामा सोमबार गएको यस शताब्दीकै शक्तिशाली भूकम्पमा परी कम्तीमा १३२ जनाको मृत्यु भएको छ भने ५७० जनाभन्दा बढी घाइते भएका छन्। कोलम्बियाली राजधानी सहरहरूको संघका अनुसार ७.४ म्याग्निच्युडको यस भूकम्पका कारण विभिन्न सहरहरूमा ठूलो जनधनको क्षति भएको छ। अकेले पेरेरिया सहरमा मात्र ६० जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

भूकम्पबाट देशका पाँचवटा सहरहरू रेड एलर्टमा छन् भने ८६ वटा भवनहरू भत्किएका छन्। यसैबीच, कोलम्बियाको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले पेरेरिया, मानिजालेस, क्विब्दो, आर्मेनिया, कार्तागो र बुएनाभेन्तुरा लगायतका सातवटा विमानस्थलमा उडान सेवा अस्थायी रूपमा बन्द गरेको छ। इन्जिनियरहरूले विमानस्थलका संरचनाको सुरक्षा परीक्षण गरिरहेका छन्।

भूकम्पको केन्द्र जमिनको करिब १०७ किलोमिटर गहिराइमा रहेको अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (यूएसजीएस) ले जनाएको छ। कोलम्बियाको भूगर्भ सेवा संस्थाका अनुसार यो २१औँ शताब्दीमा देशमा रेकर्ड गरिएको सबैभन्दा शक्तिशाली भूकम्प हो।

कोलम्बियाका नवनियुक्त राष्ट्रपति अबेलार्दो दे ला एस्प्रियेलाले राष्ट्रिय आपत्काल घोषणा गर्दै सरकारको पहिलो प्राथमिकता भग्नावशेषमा पुरिएका मानिसहरूको उद्धार गर्नु रहेको बताएका छन्।

भग्नावशेषमुनि फसेका मानिसहरूको उद्धार पहिलो प्राथमिकता रहेको राष्ट्रिय सम्बोधनमार्फत उनले भनेका छन् । चोको क्षेत्रका गभर्नर नुबिया क्यारोलिना कोर्डोबाका अनुसार त्यहाँ मात्रै १२ जनाको मृत्यु र ८४ जना घाइते भएका छन्। सबैभन्दा ठूलो क्षति कोलम्बियाको कफी उत्पादन क्षेत्रअन्तर्गत पर्ने रिसाराल्दामा देखिएको छ।

मानिजालेसमा रहेको प्रसिद्ध नव–गोथिक शैलीको क्याथेड्रलको एक छेउको टावर भत्किएर सडकमा भग्नावशेष खसेको छ। काली सहरमा उद्धारकर्मी, प्रहरी र स्वयंसेवकहरूले हातैले भग्नावशेष हटाउँदै पुरिएका मानिसको खोजी गरेका छन्। कालीका अग्निनियन्त्रक मौरिसियो आन्द्रादेको टोलीले भत्किएको भवनबाट दुई महिला र दुई बालबालिकालाई जीवितै उद्धार गरेको छ।

कालीमा एउटा भवन भत्किँदा बम विस्फोटजस्तो ठूलो आवाज आएको स्थानीय बासिन्दा जुआन कार्लोस ओसोरियोले बताए। स्थानीयहरूले मानव शृंखला बनाएर भग्नावशेष हटाइरहेका छन् भने धेरै मानिस फसेकाले भारी उपकरण आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ छ।

कोलम्बिया भूकम्पीय रूपमा सक्रिय 'प्यासिफिक रिङ अफ फायर' क्षेत्रमा पर्छ। कोलम्बियाको भूगर्भ सेवाका अनुसार सोमबार रातिसम्म २१ वटा परकम्प रेकर्ड भइसकेका छन् र थप परकम्प आउन सक्ने चेतावनी दिइएको छ।

नर्थवेस्टर्न युनिभर्सिटीकी भूकम्पविद् सुजान भान डर लीका अनुसार भूकम्प निकै गहिराइमा गए पनि यसको ठूलो परिमाण र भूकम्पीय चालका कारण बाक्लो बस्ती भएका उपत्यकामा शक्तिशाली कम्पन उत्पन्न भएको हो। अर्जेन्टिनाका भूगर्भ वैज्ञानिक गुस्तावो ओर्टिजका अनुसार पश्चिमी दक्षिण अमेरिकामा नाज्का प्लेट दक्षिण अमेरिकी प्लेटमुनि भासिने प्रक्रिया (सब्डक्सन) का कारण यस्ता भूकम्प जाने गरेका छन्। यो भूकम्प करिब १०० किलोमिटरभन्दा बढी गहिराइमा गएको थियो।

यसअघि सन् १९९९ मा गएको ६.२ म्याग्निच्युडको भूकम्पले कोलम्बियाको कफी क्षेत्रमा ठूलो जनधनको क्षति पुर्याएको थियो, जसमा आर्मेनिया र पेरेरिया आसपास १ हजारभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको थियो।

यसैबीच, संयुक्त राज्य अमेरिकाको विदेश मन्त्रालयले कोलम्बियालाई आश्रयस्थल, खाना, सुरक्षा र भूकम्प क्षति मूल्याङ्कनका लागि १५५ लाख अमेरिकी डलर (१ करोड ५५ लाख डलर) आर्थिक सहयोग गर्ने घोषणा गरेको छ।

कोलम्बियाली चर्चित गायिका कारोल जी (Karol G) ले आफ्नो फाउन्डेसन 'कोन कोरा' मार्फत प्रभावित परिवारलाई सहयोग गर्न काम भइरहेको बताएकी छिन्। त्यस्तै, अर्की चर्चित गायिका शाकिराले पनि भूकम्पबाट पीडित परिवारहरूप्रति गहिरो समवेदना र ऐक्यबद्धता प्रकट गरेकी छिन्।