नेपालबाट बंगलादेशमा विद्युत् निर्यात औपचारिक रूपमा सुरु, नेपालमा सवा अर्ब भित्रिने
नेपालले पहिलो पटक तेस्रो मुलुकमा औपचारिक रूपमा विद्युत् निर्यात गर्न पाएको छ। बिहीबार काठमाडौंमा नेपाल, बंगलादेश, र भारतबीच त्रिपक्षीय ऊर्जा बिक्री सम्झौता (PSA) भएपछि नेपालले बंगलादेशलाई ४० मेगावाट विद्युत् निर्यात गर्ने बाटो खुलेको हो। यो सम्झौताले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा प्रवेश गराएको छ, जसले नेपालको ऊर्जा क्षेत्रलाई नयाँ उचाइमा पुर्याएको छ।
त्रिपक्षीय सम्झौता सम्पन्न
नेपाल विद्युत् प्राधिकरण (एनईए), बंगलादेश पावर डेभलपमेन्ट बोर्ड (बीपीडीबी), र भारतको एनटीपीसी विद्युत् व्यापार निगम (एनभीभीएन) बीच त्रिपक्षीय सम्झौता भएको हो। यस सम्झौतामा नेपालले भारतको प्रसारण लाइन प्रयोग गरी बंगलादेशमा विद्युत् पठाउनेछ। विद्युत् बिक्री सम्झौतामा एनईएका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङ, बीपीडीबीका अध्यक्ष मो. रेजुल करिम, र एनभीभीएनकी सीईओ रेनु नारंगले हस्ताक्षर गरेका छन्।
यो सम्झौता दक्षिण एसियामा ऊर्जा व्यापारको क्षेत्रमा महत्वपूर्ण कदम भएको मानिएको छ। ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री दीपक खड्का, बंगलादेशकी वन, वातावरण, जलवायु परिवर्तन तथा जलस्रोत मन्त्री सैयदा रिजवाना हसन, र नेपालका लागि भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तवको उपस्थितिमा हस्ताक्षर भएको हो।
पहिलो चरणमा ४० मेगावाट विद्युत् निर्यात
सम्झौताअनुसार पहिलो चरणमा नेपालले बंगलादेशलाई ४० मेगावाट विद्युत् निर्यात गर्नेछ। विद्युत् निर्यातका लागि बंगलादेशले भारतको प्रसारण लाइन प्रयोग गर्नेछ र भारतले यो लाइनको ह्विलिङ चार्ज लिनेछ। नेपालले ६.४ सेन्ट प्रति युनिट (करीब ८ रुपैयाँ ६४ पैसा) मा विद्युत् बिक्री गर्नेछ, तर बंगलादेशमा पुग्दा यो मूल्य प्राविधिक नोक्सानीसहित ७.६ सेन्ट पुग्ने अनुमान गरिएको छ।
सम्झौता पाँच वर्षका लागि लागू हुनेछ, र यस अवधिमा बंगलादेशलाई हरेक वर्ष १४ करोड ४० लाख युनिट विद्युत् निर्यात हुनेछ। यो व्यापारबाट नेपालले झन्डै १ खर्ब २१ करोड रुपैयाँ (९० लाख २० हजार अमेरिकी डलर) आम्दानी गर्ने अनुमान गरिएको छ।
भारतको सहयोग
बंगलादेशमा विद्युत् पुर्याउन भारतको मुजफ्फरपुरमा विद्युत् मिटर राखिनेछ, जसले नेपालबाट कति विद्युत् बंगलादेशमा निर्यात भयो भन्ने मापन गर्नेछ। प्राविधिक नोक्सानीको भार नेपाल र बंगलादेश दुवैले आ-आफ्नो हिस्सामा लिनुपर्नेछ। यस सम्झौताले भारतको बेहरमपुर–भेडामारा ४०० केभी प्रसारण लाइनको प्रयोग गर्दै बंगलादेशलाई विद्युत् आपूर्ति गर्नेछ, जहाँ भारतले आफ्नो प्रसारण लाइनको शुल्क लिनेछ।
नेपालका लागि ऐतिहासिक अवसर
यो सम्झौताले नेपाललाई तेस्रो मुलुकमा विद्युत् निर्यात गर्ने पहिलो देशको रूपमा उभ्याएको छ। नेपालले तीन वर्षदेखि भारतमा विद्युत् निर्यात गर्दै आएको भए पनि बंगलादेश जस्तो तेस्रो मुलुकमा यो पहिलो अवसर हो। एनईएका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले यस सम्झौताले दक्षिण एसियाको ऊर्जा सहकार्यलाई अझ विस्तार गर्ने र यसले उपक्षेत्रीय तथा क्षेत्रीय ऊर्जा सहकार्यको ढोका खोल्ने बताएका छन्।
यो सम्झौता नेपाल, भारत र बंगलादेशको पारस्परिक लाभको लागि ऐतिहासिक क्षण भएको बंगलादेशकी मन्त्री सैयदा रिजवाना हसनले बताइन्। भारतका लागि नेपाली राजदूत नवीन श्रीवास्तवले भने दक्षिण एसियाली उपक्षेत्रीय ऊर्जा साझेदारीमा भारतको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको उल्लेख गरे।
बंगलादेशको दीर्घकालीन योजना
बंगलादेशले २०२६ सम्म नेपालबाट ५०० मेगावाट विद्युत् आयात गर्ने योजना बनाएको छ। सुनकोसी-३ परियोजना नेपाल, बंगलादेश, र भारतबीचको सहकार्यमा बन्नेछ, जसले ६८३ मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने योजना छ।
नेपाल र बंगलादेशबीच लामो समयदेखि भइरहेको ऊर्जा सहकार्यलाई यस सम्झौताले ठोस रुप दिएको छ। बंगलादेशले नेपालको विद्युत् परियोजनामा पनि लगानी गर्न चाहेको छ, र सुनकोसी-३ परियोजना दुई देशको संयुक्त लगानीमा बनाउने सहमति भएको छ।
तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस