इरान आर्थिक, सामाजिक तथा राजनीतिक रूपमा पूर्ण रूपमा ‘धराशायी’ भइरहेको अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले दाबी गरेका छन्। वाशिङटनले तेहरानविरुद्ध नयाँ आर्थिक दबाब अभियानका विवरणहरू सार्वजनिक गर्न तयारी गरिरहँदा, तेहरानले भने यसलाई अमेरिकाले आफ्नो सैन्य हार स्वीकार गरेको रूपमा उपहास उडाएको छ।
लगभग ६ महिना लामो युद्धपछि दुवै पक्ष कूटनीतिक तथा सामरिक गतिरोधमा फसेका छन्। शान्ति वार्ता ठप्प रहेको छ भने इरानले विश्वका लागि महत्त्वपूर्ण मानिने हर्मुज जलसन्धि अझै पनि बन्द राखेको छ। अर्कोतर्फ, वाशिङटनले पनि इरानविरुद्धको नौसैनिक प्रतिबन्धलाई निरन्तरता दिइरहेको छ।
घरेलु राजनीतिमा युद्धका कारण सिर्जना भएको आर्थिक दबाब खेपिरहेका राष्ट्रपति ट्रम्प अब सैन्य कारबाहीभन्दा आर्थिक उपायतर्फ केन्द्रित भएका छन्। सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमा पोष्ट गर्दै ट्रम्पले इरान पूर्ण रूपमा ध्वस्त भइसकेको बताएका छन्। अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले पनि इरानविरुद्ध ‘आर्थिक सङ्कट’ सुरु भएको घोषणा गर्दै इस्लामिक गणतन्त्रलाई सहयोग गर्ने जुनसुकै देश ‘विश्वव्यापी बहिष्कृत’ बन्ने कडा चेतावनी दिएका छन्।
बेसेन्टले अमेरिकाले इरानको सैन्य क्षमता, शतप्रतिशत सैन्य कारखाना र परमाणु कार्यक्रम विफल पारिसकेको दाबी गरेका छन्।
यता, अमेरिकी दाबीको खण्डन गर्दै इरानले कूटनीतिक रूपमा कडा प्रतिवाद गरेको छ। उपपरराष्ट्रमन्त्री काजेम गरीबाबादीले यदि अमेरिकाले आफ्ना सबै लक्ष्य हासिल गरिसकेको हो भने "इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो वित्तीय आक्रमण" र सम्पूर्ण शक्ति परिचालन गर्नुपर्ने आवश्यकता किन पर्यो भन्दै प्रश्न गरेका छन्। उनले अमेरिकी वित्तीय युद्धको घोषणा नै अमेरिकाको हार स्वीकारोक्ति भएको टिप्पणी गरेका छन्।
अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दीका कारण हर्मुज जलमार्ग हुँदै हुने इरानको तेल निर्यातमा भारी गिरावट आएको छ। युद्धअघि दैनिक २० लाख ब्यारेल रहेको तेल निर्यात घटेर प्रतिवेदनअनुसार हाल दैनिक ४ लाख ब्यारेलमा सीमित भएको छ। यसले विश्वव्यापी मुद्रास्फीति बढाएको छ भने ट्रम्पमाथि घरेलु राजनीतिक दबाब पनि बढाएको छ।
देश दशकौँदेखि कडा प्रतिबन्धमा रहे पनि इरानले चीनतर्फ तेल निर्यात गरेर ती प्रतिबन्धहरू छल्दै आएको थियो। तर, पछिल्लो समय अमेरिकाले तेहरानलाई सहयोग गर्ने राष्ट्रहरूमाथि कडा निगरानी र चेतावनी बढाएको छ। यसैबीच, पाकिस्तान र ओमानका कूटनीतिक प्रतिनिधिहरूले स्थिति सहज बनाउन र हर्मुज जलमार्गको आवागमन नियमन गर्न तेहरानको भ्रमण गर्ने तयारी गरेका छन्।
तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस